کاربردهای وب ۳ در دنیای امروز چیست؟ کاربردهای وب ۳ در دنیای امروز دیگر محدود به مفاهیم انتزاعی و آینده نگرانه نیست و همین حالا در حال تغییر شیوۀ جابه جا یی پول، تولید محتوا، بازی، مدیریت زنجیرۀ تامین، سلامت و حتی مدل های کسب وکار است. از امور مالی غیرمتمرکز “DeFi”و توکن های NFT گرفته تا سازمان های خودگردان “DAO” و پلتفرم های غیرمتمرکز تولید محتوا؛ Web3 قدرت را از پلتفرم های متمرکز گرفته و به کاربران و کسب وکارها بازگردانده است. در این مطلب از هلدینگ سیتکس، با مثال های واقعی و کاربردی بررسی می کنیم که وب ۳ دقیقاً کجا و چگونه در دنیای امروز استفاده می شود و چرا نادیده گرفتن آن می تواند یک فرصت بزرگ از دست رفته باشد!
چرا مهم است که امروز بدانیم کاربردهای وب ۳ در دنیای امروز چیست؟ فناوری وب ۳ دیگر فقط یک واژۀ پرزرق و برق و نمایشی نیست؛ بلکه با سرعتی باورنکردنی در حال دگرگون کردن صنایع مختلف و بازتعریف شیوۀ تعامل انسان با فناوری است. ساده بگوییم، وب ۳ نوید انقلابی شگرف را در شیوۀ تعامل ما با اینترنت می دهد! برآورد می شود تا سال ۲۰۳۰، ارزش بازار به رقم خیره کننده ای برسد و در این بین، وب ۳ آماده است تا همۀ بخش ها را، از امور مالی و زنجیرۀ تامین و لجستیک گرفته تا سلامت و خدمات مالی غیرمتمرکز (DeFi)، متحول کند.
فناوری وب ۳ با تکیه بر فناوری بلاکچین و غیرمتمرکز بودن آن، قصد دارد یک محیط دیجیتال امن تر، در دسترس تر، شفاف تر و کاربرمحورتر را ایجاد کند. به بیان ساده، وب ۳ به شما این امکان را می دهد تا کنترل و مالکیت داده و محتوا و هویت دیجیتال خود را در اختیار بگیرید.
اما همۀ قصۀ کاربرد وب ۳ در دنیای واقعی محدود به این موارد نیست. نمونه پروژه های عملی وب ۳ بسیار زیاد است. در این مطلب از “هلدینگ سیتکس، سرمایه ای که مشاوره می دهد”؛ هر آنچه باید در مورد نقش وب ۳ در دنیای واقعی امروز بدانید را برایتان خواهیم گفت. با ما همراه باشید.
فناوری وب ۳ چیست؟
پیش از آنکه به سراغ کاربردهای وب ۳ (Web3) در جهان واقعی برویم، باید بدانیم اصلا وب ۳ چیست! وب ۳ چشم اندازی نو از اینترنت است که بر پایۀ فناوری بلاکچین ساخته شده و هدف آن، تمرکززدایی و گرفتن قدرت از دست شرکت های بزرگ فناوری و بازگرداندن آن به کاربران است!
وب ۳ به واسطۀ کاربردهای بلاکچین، داده ها را به صورت امن و شفاف ذخیره می کند و امکان انجام تراکنش ها و تعاملات را بدون نیاز به واسطه فراهم می آورد. این رویکرد می تواند به شکل گیری دنیای دیجیتالی بازتر و دموکراتیک تر منجر شود که مالکیت آن با کاربران است.
ساده بگوییم، وب ۳ برخلاف وب ۲ که به سرورهای متمرکز متکی است؛ بر کنترل کاربر، حفظ حریم خصوصی و تعاملات همتا به همتا تاکید دارد. وب ۳ با تکیه بر بلاکچین؛ اینترنتی غیرمتمرکزتر و کاربرمحورتر ایجاد کرده است.
کاربرد وب ۳ در کسب و کارها چیست؟
وب ۳ در کسب و کارها، امکان مدیریت داده ها، عملیات و تعامل با مشتریان را فراهم می کند. سیتکس در جدول زیر از کاربردهای وب ۳ در مدل های کسب و کار نوین برایتان گفته است:
| زنجیره های تامین تاییدشده | افزایش شفافیت و بهبود مدیریت زنجیره تامین |
| اتوماسیون قراردادهای هوشمند | ساده سازی جریان کارها و کاهش میزان خطاها |
| ذخیره سازی غیرمتمرکز | ذخیره داده ها با استفاده از سیستم های امن و مقاوم، بدون نیاز به سرورهای مرکزی |
| توکنیزه کردن داراییها | تبدیل دارایی های خاص دیجیتال جریان های درآمدی |
| افزایش امنیت | رعایت قوانین حریم خصوصی با استفاده از ابزارهای شناسایی رمزگذاری شده |
| تصمیمات هوشمندانه تر | ترکیب داده های بلاکچین و یادگیری ماشین برای اتخاذ تصمیمات بهتر |
کاربردهای وب ۳ در دنیای واقعی
اما می رسیم به کاربردهای وب ۳ در دنیای واقعی! در ادامه از کاربردهای این فناوری در حیطه های مختلف برایتان گفته ایم.
۱. امور مالی غیرمتمرکز
وب ۳ در حال متحول کردن بخش مالی است و شاید بتوان گفت که برجسته ترین نمونه کاربرد وب ۳ در حوزه امور مالی غیرمتمرکز (Decentralized Finance) یا به اختصار، DeFi یا دیفای است. دیفای بر پایۀ فناوری بلاکچین ساخته شده است و امکان انجام تراکنش ها و تعاملات را بدون نیاز به واسطه هایی مانند بانک ها یا دلال ها فراهم می کند. به عبارت ساده، کاربران بدون نیاز به دخالت بانک ها و سایر موسسات مالی، می توانند مستقیما به یکدیگر وام بدهند، وام بگیرند، معامله کنند و سرمایه گذاری انجام دهند.
برخی از پروژه ها و پلتفرم های کلیدی دیفای به شرح زیر است:
| یونی سواپ (Uniswap) | صرافی غیرتمرکز برای معاملۀ مستقیم ارزهای دیجیتال |
| پلتفرم آوه (Aave) | پلتفرم غیرمتمرکز وام دهی و وام گیری |
| میکر دائو (MakerDAO) | سیستم اعتباری غیرمتمرکز برای تولید DAI (استیبل کوینی وابسته به دلار آمریکا) |
دیفای وابستگی به موسسات متمرکز و هزینه های تراکنش را کاهش داده و دسترسی به ابزارها و خدمات مالی را برای اشخاص آسان تر کرده است.
۲. توکن های غیر قابل تعویض
توکن های غیرقابل تعویض “Non-Fungible Token” یا به اختصار”NFT”، دارایی های دیجیتال منحصربه فردی هستند که روی بلاکچین تایید می شوند. این توکن ها نمایانگر مالکیت اقلام مجازی یا فیزیکی اند؛ از هنر دیجیتال و آیتم های کلکسیونی گرفته تا دارایی های دنیای واقعی، مانند املاک. توکن های غیرقابل تعویض برخلاف ارزهای دیجیتال که قابل تعویض و یکسان هستند، منحصربه فردند و نمی توان آن ها را به صورت یک به یک با یکدیگر مبادله کرد.
برخی از کاربردهای NFTها به شرح زیر است:
| هنر | فروش مستقیم آثار دیجیتال به کلکسیونرها، بدون نیاز به واسطه |
| موسیقی | فروشNFTهای موسیقی یا محتوای انحصاری |
| بازی | فروش و معامله آیتم های درون بازی به صورت NFT |
در حال حاضر، پلتفرم هایی مانند OpenSea و Rarible به مرکزیت تجارت NFT تبدیل شده اند و امکان خرید، فروش و حراج دارایی های دیجیتال را به صورت امن و شفاف فراهم کرده اند.
۳. سازمان خودگردان غیرمتمرکز
وب ۳ در سازمان های خودگردان غیرمتمرکز (Decentralized Autonomous Organization) یا به اختصار، DAO یا دائو نیز بسیار کاربرد دارد. دائوها سازمان های جامعه محوری هستند که مالکیت آن ها در اختیار اعضا قرار دارد، رهبری متمرکزی ندارند و براساس قراردادهای هوشمند فعالیت می کنند. درواقع، قوانین سازمان را کدگذاری و تصمیمات را براساس رای اعضا اجرا می کنند. دائوها با ارائۀ توکن های حاکمیتی به کاربران، حق رای و مالکیت را در اختیار آن ها قرار می دهند.
برای مثال، میکردائو(MakerDAO) جزو همین سازمان ها است و وظیفه آن مدیریت استیبل کوین ها (stablecoin) است. نمونه دیگر، دائو استک (DAOstack) است؛ پلتفرمی برای ایجاد و مدیریت دائو. این سازمان ها از فناوری بلاکچین برای تسهیل تصمیم گیری غیرمتمرکز بهره می برند.
۴. مدیریت زنجیره تامین
بلاکچین می تواند موجب افزایش شفافیت شود، امکان ردیابی را ایجاد کند و کارایی زنجیره تامین را افزایش دهد. کسب وکارها با ثبت داده ها در یک دفترکل تغییرناپذیر می توانند محصولات را از مبدا تا مقصد رهگیری کنند و احتمال تقلب و جعل را کاهش دهند. چنین امکانی به رعایت استانداردهای اخلاقی، کاهش تقلب و بهبود پاسخگویی کمک می کند. برخی از نمونه های کاربرد وب ۳ در حوزۀ زنجیره تامین به شرح زیر است:
- پلتفرم بلاکچین و ارز دیجیتال وی چین (VeChain) ، راهکارهایی را برای ردیابی محصولات در صنایع مختلف ارائه می دهد.
- پلتفرم آی بی ام فود تراست (Food Trust IBM) بر افزایش ایمنی غذا و قابلیت ردیابی تمرکز دارد.
۵. صنعت بازی
فناوری بلاکچین و وب ۳ با معرفی مفهوم بازی به عنوان منبعی برای کسب درآمد(Play-to-Earn) ، در حال دگرگون سازی صنعت بازی هستند. درواقع این فناوری به بازیکنان امکان می دهد تا مالکیت دارایی های درون بازی را به صورت توکن های NFT در اختیار داشته باشند و با مشارکت شان، توکن های گیم فای (GameFi) به دست آورند. چنین امکانی فرصت های اقتصادی جدیدی را برای بازیکنان و بازی سازان ایجاد می کند.
بازی های بلاکچینی با برقراری ارتباط میان افراد و جوامع مختلف، دنیای مجازی را به اندازۀ دنیای واقعی، جذاب و فراگیر می کنند. پلتفرم های محبوب برای چنین بازی هایی به شرح زیر است:
| اکسی اینفینیتی (Axie Infinity) | کسب توکن ازطریق مبارزه و پرورش موجودات مجازی |
| دیسنترالند (Decentraland) | خرید، فروش و توسعه املاک مجازی |
۶. سلامت و درمان
سیستم های سنتی بهداشت و درمان با چالش هایی مانند جزیره ای بودن داده ها، عدم تعامل پذیری و آسیب پذیری های امنیتی مواجهند. به علاوه، بیماران دسترسی محدودی به پرونده های پزشکی خود دارند و کنترل چندانی بر داده هایشان ندارند. وب ۳ با ارائۀ سوابق امن و غیرقابل دستکاری، مدیریت داده های مربوط به حوزۀ سلامت را بهبود می بخشد. همچنین وب ۳ می تواند تعامل پذیری میان سیستم های مختلف سلامت را تسهیل کند.
بلاکچین؛ صحت، امنیت و دسترسی پذیری داده ها را تضمین می کند و وب ۳ با تکیه بر این فناوری، با ارائه پرونده های پزشکی امن و ایجاد امکان تعامل، تحول بزرگی را در حوزه سلامت و درمان رقم زده است. برای مثال، پلتفرم MedRec از بلاکچین برای ایجاد پرونده های پزشکی امن و تعامل پذیر استفاده می کند.
۷. سیستم های رای گیری
فناوری بلاکچین می تواند امنیت و شفافیت سیستم های رای گیری را افزایش دهد. این فناوری با فراهم کردن امکان ثبت بدون تغییر، به جلوگیری از تقلب کمک می کند و اعتماد رای دهندگان را افزایش می دهد.
۸. تولید و توزیع محتوا
وب ۳ مالکیت کامل محتوا را در اختیار تولیدکنندگان محتوا قرار می دهد و امکان درآمدزایی مستقیم و بدون واسطه را برایشان فراهم می سازد. به علاوه، وب ۳ احتمال سوءاستفاده از داده ها را کاهش می دهد و نگرانی های مربوط به سانسور را نیز از بین می برد. برخی از پلتفرم های غیرمتمرکز تولید محتوا به شرح زیر است:
| آدویوس (Audius) | سرویس غیرمتمرکز پخش موسیقی که به هنرمندان بابت آثارشان پاداش می دهد.
|
| میرور (Mirror) | پلتفرم غیرمتمرکز نشر که به نویسندگان امکان می دهد مستقیما از محتوای خود درآمدزایی کنند. |
| بلو اسکای (Bluesky) | یک شبکه اجتماعی که در آن، کاربران می توانند پست های کوتاه شامل متن، تصویر و ویدیو را به اشتراک بگذارند. |
سخن آخر
وب ۳ آماده است تا صنایع مختلف را متحول کند، دسترسی به راه حل های غیرمتمرکز، شفاف و کاربرمحور را فراهم آورد و روزی، به یک صنعت تریلیون دلاری تبدیل شود! پیش بینی ها حاکی از آن است که طی پنج سال آینده، وب ۳ تقریبا ۸۰% رشد داشته باشد. کاربرد وب ۳ در حوزه های مختلف، روزبه روز بیشتر می شود؛ از حوزۀ مالی و سلامت گرفته تا بازی، تولید محتوا و هنر! شکی نیست که وب ۳ از ستون های آینده اینترنت خواهد بود. هرچه افراد و کسب و کارهای بیشتر به سوی فناوری های غیرمتمرکز و وب ۳ گرایش پیدا کنند، بیشتر شاهد تاثیر شگفت انگیز آن بر اقتصاد خواهیم بود. با بلوغ فناوری وب ۳ و افزایش دسترسی به آن، شیوۀ تعامل ما با دنیای دیجیتال نیز از نو تعریف خواهد شد. در آینده، وب ۳ به بخشی جدایی ناپذیر از چشم انداز دیجیتال تبدیل خواهد شد.
هلدینگ سیتکس، پیشتاز در فناوری و اقتصاد دیجیتال، کنار سازمان ها در اندازه های متفاوت است تا جای پای خود را در بازارهای جهانی محکم کنند و هوشمندانه در این مسیر وارد شوند و گام بردارند. کافی است علاوه بر بقا، برای رشد مستمر خود اراده کنید و با ما تماس بگیرید تا از ابتدا تا انتهای مسیر کنارتان باشیم! سیتکس، همراهی که همراه است!